Composteren is een van de eenvoudigste manieren om keuken- en tuinafval om te zetten in een vruchtbare bodemverbeteraar. Toch waarschuwen tuinexperts dat niet alle resten geschikt zijn voor de composthoop. Verkeerd materiaal vertraagt de afbraak, tast de kwaliteit van de compost aan en kan zelfs ongedierte naar de hoop lokken.
Wie composteert, doet dat meestal met de beste bedoelingen: minder afval naar de vuilnisbelt, meer voeding voor de tuin. Maar de composthoop is geen vuilnisbak. Bepaalde keukenresten trekken ratten en muizen aan, vooral wanneer ze in grote hoeveelheden of zonder voldoende bruin materiaal worden toegevoegd. Denk aan vleesresten, visgraten, kaaskorsten, sauzen en bereide gerechten. Die zorgen niet alleen voor geurhinder, maar vormen ook een rechtstreekse uitnodiging voor knaagdieren.
Ook zuivelproducten en etensresten met olie of vet horen niet thuis in de compostbak. Ze verteren traag, verstoren het vochtgehalte en kunnen een plakkerige, zuurstofarme massa creëren waarin het composteringsproces stokt. Het gevolg is een traag werkende hoop die onaangename geuren verspreidt en minderwaardige compost oplevert.
De kunst van goed composteren zit in de balans tussen groen en bruin materiaal. Groen materiaal, zoals groente- en fruitresten, koffiegruis en grasmaaisel, is rijk aan stikstof en vocht. Bruin materiaal, zoals droge bladeren, karton, houtsnippers en stro, brengt koolstof en luchtigheid. Zonder voldoende bruin materiaal gaat de hoop rotten in plaats van te composteren.
Wat mag dan wel? Schillen van groenten en fruit, theebladeren, koffiegruis met filter, eierschalen (fijngeknepen), tuinafval zonder zaden en onkruid, en versnipperd karton. Deze resten verteren vlot en leveren een rijke, geurloze compost op. Belangrijk is om alles in kleine stukjes te snijden en geregeld om te woelen, zodat zuurstof bij het proces kan.
Wie toch twijfelt over een bepaald product, kan het beter buiten de compostbak houden. Een aparte bak voor restafval is dan de veiligere keuze. Zo blijft de composthoop een gezond ecosysteem waarin bacteriën, schimmels en wormen hun werk doen, zonder ratten of een mislukte oogst aan compost.
Composteren is een ambacht dat aandacht vraagt. Met de juiste ingrediënten wordt de composthoop een stil werkende motor die afval omzet in zwart goud voor de tuin. Met de verkeerde resten wordt het een bron van ergernis. De keuze is aan de composteerder.
