Een handvol vintage stoelen heeft de designgeschiedenis getekend en is vandaag meer dan ooit gegeerd bij verzamelaars. Van de Barcelona-stoel van Mies van der Rohe tot de Eames 670 van Charles en Ray Eames: het zijn stukken die op veilingen en bij gespecialiseerde handelaars fortuinen opbrengen. Wie er een op zolder vindt of een erfenis krijgt, zit mogelijk op een klein kapitaal.
De Barcelona-stoel, ontworpen door Ludwig Mies van der Rohe voor het Duitse paviljoen op de Wereldtentoonstelling van 1929 in Barcelona, geldt als een van de zuiverste voorbeelden van het modernisme. Het model met het kenmerkende kruisvormige frame in verchroomd staal en de leren bekleding is nooit uit productie geweest, maar de vroege exemplaren van Knoll uit de jaren 1930 tot 1950 zijn het meest gegeerd. Originele stempels en vroege productiedetails bepalen in grote mate de prijs.
De Eames 670, beter bekend als de lounge chair met bijpassende ottoman, werd in 1956 gelanceerd door Herman Miller. Charles en Ray Eames combineerden gevormd multiplex met leder en een aluminium zwenkbasis. De stoel was meteen een commercieel succes en is dat vandaag nog steeds. Voor verzamelaars zijn vooral de eerste productiejaren interessant, toen de afwerking en de gebruikte materialen nog handmatig werden gecontroleerd.
Naast deze twee klassiekers noemt het overzicht nog drie modellen die het verzamelen van vintage design hebben gevormd. Het gaat om stoelen die in de twintigste eeuw zijn uitgegroeid tot vaste waarden in musea, designveilingen en de collecties van liefhebbers. Hun gemeenschappelijke deler: een uitgesproken vormentaal, een innovatief gebruik van materialen en een productiegeschiedenis die nauwkeurig te traceren valt.
De waarde van dergelijke stukken zit niet alleen in de naam van de ontwerper. Ook de staat, de zeldzaamheid van de uitvoering, de aanwezigheid van originele labels en de herkomst spelen een rol. Een vroege Barcelona of een eerste editie van de Eames 670 met documentatie kan op veilingen aanzienlijk meer opbrengen dan een latere heruitgave. Gespecialiseerde veilinghuizen en designgalerieën volgen die markt nauwgezet.
Voor wie zelf een vintage stoel in huis heeft, loont het de moeite om de herkomst en de productiedetails te laten onderzoeken. Een deskundige kan nagaan of het om een origineel exemplaar gaat, uit welke periode het dateert en of restauratie de waarde schaadt of net verhoogt. In de designwereld geldt daarbij een vaste regel: hoe meer van de oorspronkelijke afwerking bewaard blijft, hoe interessanter het stuk voor verzamelaars.
De vijf stoelen uit het overzicht tonen hoezeer goed design en economische waarde met elkaar verweven zijn geraakt. Wat ooit als functioneel meubel begon, is vandaag een belegging en een museumstuk tegelijk. Voor liefhebbers van wonen en design blijft het een herinnering dat een doordachte stoel het huis én de portemonnee kan sieren.
2
