In het Bulgaarse Gabrovo staat sinds kort een sculptuur die tegelijk kunstwerk en skatepark is. Graffitikunstenaar XPOME ontwierp vijf betonnen en stalen letters die samen zijn naam spellen en elk een andere functie vervullen voor skaters of bezoekers die willen uitrusten.
Het werk kreeg de titel SKATEABLE en kwam tot stand in opdracht van een lopende tentoonstelling over de geschiedenis van het skateboarden in Bulgarije. Die expositie loopt in het Christo en Jeanne-Claude Centrum, genoemd naar het beroemde kunstenaarskoppel. XPOME werd uitgenodigd een sculptuur te maken en koos ervoor om het publieke plein vóór het oude gebouw van het centrum om te vormen tot een skatebare installatie.
De vijf letters zijn geen louter decoratieve objecten. De X is uitgewerkt als een dubbele quarter pipe, een halfpipe met twee kanten. De P krijgt een klassieke rail rond een betonnen eiland. De O is de eerste vulkaan die ooit in Bulgarije werd gebouwd, een bekend skate-element dat doet denken aan een uitgedoofde krater. De M fungeert als een grote bank om op te glijden en te grinden. De E ten slotte vormt een klein driedelig springplatform.
XPOME is afkomstig uit de Bulgaarse graffitiscene en brengt met dit project zijn typografische vormentaal naar de openbare ruimte. Door de letters niet alleen leesbaar maar ook bruikbaar te maken, schuift het werk op van straatkunst naar functionele architectuur. Het project werd ingediend via de DIY-submissierubriek van designplatform Designboom, waar lezers eigen werk kunnen aanleveren.
De locatie is niet toevallig gekozen. Het Christo en Jeanne-Claude Centrum in Gabrovo is een kunstencentrum dat tijdelijke tentoonstellingen organiseert en zich richt op hedendaagse kunst en design. De lopende expositie over de Bulgaarse skategeschiedenis biedt een context waarin een skatebare sculptuur zowel artistiek als inhoudelijk klopt. Het werk staat buiten, vóór het oude gebouw, en is daarmee voor iedereen toegankelijk zonder ticket.
Het project past in een bredere beweging waarin stedelijke infrastructuur en kunst elkaar versterken. Skateparken worden steeds vaker ontworpen als beeldhouwwerken of landschappelijke elementen, en omgekeerd krijgen sculpturen een gebruiksfunctie. In Gabrovo gebeurt dat met een beperkt palet van beton en staal, materialen die tegen een stootje kunnen en de tand des tijds doorstaan.
Of het park ook effectief druk bezocht zal worden door skaters, valt nog af te wachten. Duidelijk is wel dat XPOME met SKATEABLE een van de meest opvallende artistieke interventies in Gabrovo neerzet: een monument voor de eigen naam dat tegelijk een uitnodiging is om erop te klimmen, te glijden en te springen.
2
