Het Walt Disney Concert Hall in Los Angeles heeft tijdens drie uitvoeringen van Alexander Scriabin's Prometheus: The Poem of Fire een tijdelijke lichtsculptuur van 18 meter lang en 11 meter breed boven het orkest gehad. Het werk, Radiance genaamd, is gemaakt door kunstenaar Grimanesa Amorós in opdracht van de Los Angeles Philharmonic. De installatie bestaat uit reflecterend materiaal en touwachtige LED-buizen die van kleur veranderen. De opeenvolging van kleuren is seconde per seconde geprogrammeerd rond het orkest, met zes grote gesynchroniseerde momenten.

Amorós koos ervoor om niet alleen de sculptuur zelf te laten oplichten, maar ook de bestaande zaalverlichting in hetzelfde programma op te nemen. Daardoor reikt het effect verder dan het podium en wordt het publiek zelf onderdeel van de visuele ervaring. De sculptuur hangt boven de musici en verandert de sfeer van de hele ruimte zonder de uitvoering te vervangen. De bezoeker kan de kleuren nauwlettend volgen of ze juist aan de rand van de aandacht laten meespelen.

Het uitgangspunt van Radiance is vuur, passend bij de titel Prometheus. Amorós putte inspiratie uit de Griekse figuur die vuur aan de mensheid gaf en uit Viracocha, een Incaanse scheppingsgod. In plaats van een letterlijke weergave van vlammen te maken, behandelt de installatie vuur als een idee dat zich door kleur, intensiteit en ruimte kan bewegen. Het onderwerp is transformatie, niet een illustratie van een mythe. Een rode gloed boven het orkest kan urgent aanvoelen, terwijl amberkleurig licht dat zich over de sculptuur, het podium en de stoelen verspreidt warmer en weidser kan lijken.

De keuze om de bestaande architectonische verlichting van de zaal te integreren, is volgens de ontwerper een van de slimste ingrepen. Het Walt Disney Concert Hall is geen neutraal canvas; het interieur geeft een uitvoering al een sterke visuele setting. Door die verlichting deel te laten uitmaken van dezelfde sequentie als de sculptuur, wordt de zaal zelf onderdeel van het verhaal. Het publiek kijkt niet alleen naar een object boven zich, maar zit in een ruimte die met de muziek verandert.

Het project is geen concert dat is opgewaardeerd tot een lichtshow, en evenmin een technologie die de muziek probeert te verklaren. De visuele laag begeleidt het geluid en laat luisteraars vrij om hun eigen verbanden te leggen. Dat maakt de drempel naar live klassieke muziek lager zonder dat er een nieuw luistergedrag nodig is. De installatie werd tijdens drie voorstellingen getoond en was bedoeld voor een specifieke ontmoeting in de zaal, niet als een eindeloos herhaalbaar spektakel. Daarmee blijft Radiance vooral een ontwerpidée: hoe help je een publiek zich verbonden te voelen met iets dat het niet kan zien, door de muziek een aanwezigheid te geven boven en rond de stoelen.

3Weergaven

Auteur

Reizen en duurzaam leven

Tim Segers — reizen en duurzaam leven, Leefblik.