De Antwerpse designstudio Corkinho heeft haar nieuwste «still room» onthuld, een paviljoen met wanden van massief kurk. Het staat op het terrein van een vakantievilla in het zuiden van Portugal, ontworpen door architect Manuel Aires Mateus. De ruimte is bedoeld voor stille, introspectieve activiteiten zoals lezen, yoga, theeceremonies en meditatie.
Casa No Tempo is een voormalige boerderij in de Alentejo die Aires Mateus in 2014 omvormde tot vakantiewoning voor horecaondernemer João Rodrigues. Het paviljoen is ontworpen door Cédric Etienne, de leidende ontwerper van Corkinho, samen met architect en meesterschrijnwerker Gonçalo Madeira Marrote van Madeiguincho. Volgens Etienne is het gebouw volledig demonteerbaar en is er geen lijm of schroef gebruikt in de constructie.
De vloerplaat is een houten dek dat rust op verwijderbare betonblokken. Daarboven zijn massieve kurkblokken als grote bakstenen opgestapeld tot wanden. Metalen staven, door uitgefreesde kanalen gestoken, houden de blokken op hun plaats. Het paviljoen wordt afgedekt door een houten dak dat Etienne omschrijft als «als een hoed met vier schroeven». Dat dak verzwaart de kurkblokken en helpt zo de constructie stabiel te houden.
Etienne wilde een project zonder afval en klimaatneutraal. «Als we het moeten afbreken, kunnen we het ergens anders opnieuw opbouwen», zei hij. Hij vergelijkt de bouwwijze met Japanse theehuizen, waarbij lokale materialen worden gerespecteerd en het land niet wordt geschaad.
Corkinho is een studio die objecten en ruimtes uit kurk ontwerpt. In 2020 lanceerde de studio het «still room»-concept toen zij haar kantoor verhuisde naar de voormalige elektriciteitscentrale Noorderpershuis in Antwerpen. Een van de kamers werd daar omgevormd tot stil toevluchtsoord. Etienne omschrijft een still room als elke ruimte waarin je je geest kunt laten tot rust komen. «Het is een plek waar je je losmaakt van lawaai en afleiding en waar een diepere aanwezigheid ontstaat», zei hij.
Na gesprekken met verschillende hotelmerken die het concept wilden overnemen, bood Etienne het idee aan Rodrigues en zijn bedrijf Silent Living aan. Dat bedrijf beheert vijf panden, allemaal ontworpen door Aires Mateus en gericht op langzaam leven. «Ik was al vaak in Casa No Tempo, dus ik kende de plek als een innerlijk thuis», aldus de ontwerper. Hij voegde toe dat de gevoelsmatige en zintuiglijke afstemming hem deed denken dat het concept hier verder kon worden ontwikkeld.
De ruimte kan worden gebruikt door gasten van de villa, maar ook voor begeleide programma's. Etienne organiseert vierdaagse stiltretraites voor groepen ontwerpers en horecaprofessionals die het still room-concept willen leren kennen. De kurkblokken werden geleverd door het plaatselijke bedrijf Sofalca en warmtebehandeld om hun duurzaamheid te verbeteren.
Volgens Etienne geeft het materiaal het gebouw opvallende zintuiglijke en thermische eigenschappen. «Alle technische kenmerken van kurk, de akoestiek, de geur, de zachtheid, worden architecturale voorwaarden», stelde hij. «Je voelt je alsof je een baarmoeder binnenstapt. Ook als het buiten veertig graden is, ligt de temperatuur binnen rond de 22 à 23 graden.»
2
