Na een nacht met temperaturen onder -5°C lijkt kool op het veld nog onbeschadigd, maar wie ze in de kelder bewaart, merkt dat ze daarna sneller bederft. Vorst kan de smaak van bepaalde wintergroenten wel gunstig beïnvloeden, zo blijkt uit het advies dat de bron geeft. Het is dus vooral een kwestie van timing: wanneer je de kool uit de grond haalt, bepaalt hoe lang ze zich goed houdt en hoe ze op de keukentafel uitpakt.
Het verschil tussen vers geoogste kool en kool die na vorst in de grond is blijven staan, zit vooral in het bewaarmoment. De bron benadrukt dat de kool er op het veld gezond uitziet, ook na een harde nachtvorst, maar dat die schijnbare stevigheid misleidend kan zijn. Wie de kool te vroeg of te laat uit de grond haalt en daarna in een vochtige kelder legt, riskeert dat het blad sneller slap wordt en dat rot zich verspreidt. Daarom is het zinvol om de oogst te plannen op basis van het weer en niet alleen op basis van de uiterlijke staat van de planten.
Winterprei staat er beter voor. De winterrassen zijn minder gevoelig voor koude dan veel andere groenten, en daarom wordt prei vaak nog geoogst wanneer het in de tuin al flink vriest. Toch vraagt ook prei om voorbereiding. Wie in de winter prei wil oogsten, doet er goed aan het perceel tijdig klaar te maken, zodat de grond niet te hard bevriest en de stengels bereikbaar blijven. Een goed doorlucht en niet te nat perceel helpt daarbij, omdat stilstaand water de wortels kan aantasten.
Ook de bewaring van prei verdient aandacht. Een prei die na vorst uit de grond komt, kan in de koelkast of op een koele, donkere plek langer mee dan veel andere groenten, maar alleen als de stengels droog blijven en niet worden beschadigd bij het oogsten. Wie prei in grote hoeveelheden oogst, doet er verstandig aan alleen de hoeveelheid mee te nemen die binnen enkele dagen gebruikt wordt, en de rest in de grond te laten staan tot het moment van gebruik.
Hoe lang groenten in de grond kunnen blijven, hangt sterk af van de soort en van de weersomstandigheden. De bron wijst erop dat kool en prei in de winter een andere houdbaarheid hebben dan in de herfst, en dat het moment van oogsten daarom bepalend is voor de kwaliteit op het bord. Wie zijn winterse groenten uit eigen tuin haalt, kan zo langer van de oogst genieten zonder dat smaak of bewaarbaarheid achteruitgaan. Voor de moestuinier betekent dat vooral: kijk naar de weersverwachting, plan de oogst per gewas en houd de kelder koel en droog.
2
